logo

BİYOGRAFİLER / Muzaffer Sarısözen



Muzaffer Sarisözen , (1899 1963)

Muzaffer Sarisözen, 1899 yilinda Sivas ilinin Cami i Kebir mahallesinde dogdu. Babasi Sarihatipzadelerden Seyh Hüseyin Hüsnü Efendi, annesi Zeliha Hanimdir. Sivaslilar, Sarihatipzadeleri Saçliefendiler diye bilirler. Ve Sarisözeni de Saçlilarin Muzaffer diye tanirlardi. Sarisözen ilk müzik sevk ve hevesini ailesinden almistir. Bes erkek kardes içinde Kemal ve Abdulkadir Sarisözen de sairidir. Abdulkadir Sarisözene sairligi disinda türküler ve halk çalgilariyla yakindan ilgisi oldugu için Çalgici Vali denirmis. Sarisözen ailesinin Sivastaki evlerinin üst çati katinin camlari vitray duvarlari kütüphane yapilarak arada gizli bölmeler olusturulmustur. Bu gizli bölmelere ud keman baglama tanbur gibi sazlar konulurmus. Naksibendi bir ailenin çocuklarinin bu aletleri çalmasi Sarisözenin dünyaya geldigi dönemde son derece aykiri bir sey oldugu için böyle bir yola bas vurulmustur.Sarisözen, 1930 yilinin Eylül ayinda Milli Egitim Müdürü olan Ahmet Kutsi Tecer ile tanismistir. Tecer, Sarisözen ile tanistiktan sonra 1930da Halk Sairlerini Koruma Dernegini kurar ve Sarisözen genel katip olur. Ilk halk sairleri bayrami 1930da yapilir ve Asik Veysel bu sekilde ortaya çikarilir. Bayram sonunda çikarilan Sivas halk sairleri bayrami adli brösürde Sarisözen, Sivas halaylari baslikli yazisini yayinlar ve halaylarin notalarini koyar. Bu büyük bir ihtimalle bizde halaylar hakkinda yazilmis ilk notali makaledir.17 Agustos 1937de Halil Bedii Yönetken, Ulvi Cemal Erkin, Hasan Ferit Alnar, Necil Kazim Akses ve teknisyen Arif Etikandan olusan grup Ankaradan Sivasa derleme yapmak amaciyla giderler. Ahmet Kutsi Tecer Halil Bedii Yönetkene Sarisözeni tavsiye ederek gruba katilmasini söyler. Böylece türkülerin resmi olarak degerlendirilmesi Maarif vekili Saffer Arikanin zamaninda baslar. Derleme grubu Almanyadan getirlen Saca markali hem elektrik hem de akü ile çalisan alici ve verici ses kaydeden makinelerle çalisir. Konservatuarin folklor arsivindeki 10.000 ezginin derlenmesinde, fislerin doldurulmasinda, onun bitmek tükenmek bilmeyen sabir ve azmi büyük rol oynamistir.1943te Muzaffer Sarisözen, Halil BediiYönetken ve Riza Yetisenden olusan grup Tokat, Amasya, Samsun, Ordu, Giresun ve Trobzonda; 1944de Elazig, Tunceli, Bingöl ve Musta; 1945te Ankara, Çankiri, Yozgat ve Kirsehirde; 1946da Içel, Antakya ve Antalyada; 1947de Çanakkale, Bursa ve Tekirdagda; 1948de Bolu, Sinop ve Zonguldakta; 1949 Bilecik ve Eskisehirde; 1950de Van, Kars, Çorum ve Agrida; 1951de Izmitte; 1952de Izmir, Siirt, Mardin ve Bitliste derleme yapmistir.Sarisözen, derleme gezilerinde kendi çabasi ve emegi ile topladigi baglama, cura, ney, çifte kaval, kemençe, kaval, tulum, davul, zurna, tef, darbuka, gibi bir çok halk sazindan kolleksiyon olusturmustur. Ayrica derleme gezileri sirasinda kaynak kisiler ile halk oyunlarini görüntüleyen fotograflardan bir resim albümü yapmistir. Ne yazik ki; ölümünden sonra evi olarak gördügü, çok deger verdigi, özen gösterdigi arsivi topladigi onbinlerce ezgi ve halk çalgilari kendi haline terkedilmistir.Muzaffer Sarisözenin halk müzigine verdigi hizmet kadar halk oyunlarina verdigi hizmet de büyüktür. 1950 yilinda Italya ve Ispanyadaki Avrupa Ulslararasi Raks Müsabakalarina, Erzurum bar ekibi ve davulcu Kara Yilan, zurnaci Mümtaz Ardiç ile katilir. Madridte 68.000 kisinin önünde, Biariz ve San Sebastianda yapilan 5 yarismada ekip birinciligi aldi. Vedat Nedim Tör ve Mesut Cemal Beyin daveti ile Yurttan Seslerin basina Muzaffer Sarisözen getirildi. 1946 yilinda Yurttan Sesler korosunu çalistirmaya baslayarak derlenen türküleri koro üyelerine ögretti ve yayinlara basladi. Program büyük ilgi gördü. 1953 yilinda Izmirde, 1954 yilinda Istanbul radyolarinda Yurttan Sesler topluluklarini kurarak, halk türküleri ve oyunlarinin yurt çapinda sevilmesi ve tanitilmasinda büyük rol oynadi.Muzaffer Sarisözene kadar radyolarda düzenli ve programli halk müzigi çalismalari olmamistir. Yurttan Sesler toplulugunu kurduktan sonra, programlarina kaynak kisileri ve bölge sanatçilarini davet ederek radyo sanatçilarina örnek dersler vermistir. Muzaffer Sarisözen, Yurttan Sesler toplulugunu yetistirirek ilk koral halk müzigi icrasini baslatmis; toplu baglama çalma geleneginin uygulayicisi olmus ve halk müziginde koro seslerini numaralayarak otantik karakterin kaybolmasini önlemistir.Muzaffer Sarisözen, 1941 yilinda Yurttan Sesler korosuna giren Neriman Altindagla tanisti ve1951 yilinda dünya evine girdiler. Bu evlilikten 1952 yilinda oglu Memil Sarisözen dünyaya geldi. 1962 yilinda Sarisözen prostat rahatsizligindan dolayi Devlet Demiryollari Hastanesine yatirildi ve burada ameliyat olacagini ögrenince diger doktorlara tercihen özellikle kendisinin ögrencisi olan bir operatöre ameliyat oldu. Daha sonra agabeyi Abdulkadir Sarisözenin evine çikti fakat tekrar rahatsizlandiginda Ankara Hastenesine kaldirildi ve sagligina kavusamayarak 4 Ocak 1963 yilinda vefat etti.