logo

  AÞIK KEREM

  Ünlü halk öyküsü "Kerem Ýle Aslý"nýn kahramanlarýndan olan, Aþýk
Kerem, gerçekten halk ozanlarýnýn, saz ozanlarýnýn geleneksel yapýsýna
uygun, çok duyarlý, yalýn dille aþk deyiþleri söylemiþ bir ozan.
Yaþamýyla ilgili açýk seçik bilgilerden yoksunuz. Birçok halk, saz ozanýnda
olduðu gibi. Birtakým söylentilere, olaylara, eldeki bilgilere dayanýlarak
kimi sonuçlara varýlabiliyor olsa olsa.

  Bu konuda türlü söylentiler, varsayýmlar var. Bunlarýn Anadolu içinde
en yaygýnýný, kimi araþtýrmacýlar Aþýk Kerem'in yaþamý için geçerli sayýyorlar.
Öyküyü, söylentiyi kýsaca özetleyelim:

  Aþýk Kerem, Isfahan Þahý'nýn oðlu Ahmet Mirza'nýn takma adýdýr. Aþýk
Kerem (Ahmet Mirza), Þah'a hazinedarlýk yapan bir Ermeni keþiþinin
kýzý olan Aslý'ya vurulur, tutulur. Keþiþ, dinsel ayrýlýk bakýmýndan Aþýk Kerem ile
Aslý'nýn evlenmelerine karþý çýkar; ailesiyle birlikte gizlice kaçar.
Ýþte bu olaydan sonra da Aþýk Kerem, alýr sazý eline yollara düþer. Aþýk Kerem'in, arkadaþý
Sofu'yla birlikte dolaþtýðý söylenir. Sonunda Kerem ile Aslý, Halep'te
karþýlaþýrlar. Halep Paþasý'nýn zorlamasýyla Aslý Kerem'e verilir. Ne
var ki, Keþiþ, bütün zorlamalara karþýn dinsel ayrýlýðýn böyle bir birleþmeye
kesinlikle engel olmasý gerektiði inancýnda olduðu için Aslý'ya sihirli bir
giysi giydirir. Düðmeleri açýldýðýnda kendiliðinden iliklenen bir giysi. Gerdek gecesi
Kerem, muradýna bu yüzden eriþemez. Yüreðindeki özlemle, aþk ateþinden yanar,
kül olur. Kerem'den çýkan alevlerle saçý tutuþan Aslý da Kerem'in ardýndan ölür.

  Bu öykünün, 16. yüzyýlda geçtiði varsayýmýndan yola çýkýlarak Aþýk Kerem'in
bu yüzyýlda yaþadýðý kabul edilmektedir. Bu öykü, Anadolu, Azerbaycan,
Ermenistan bölgelerinde yüzyýllarca sürüp gitmiþ; elbette, her yörede,
bölgede, söyleyenin dilinde, sazýnda yeni eklemeler ya da çýkarmalara uðramýþ
olabilir. Nedir ki, yaygýn, etkin, yaþarlýlýðýný yitirmemiþ bir öyküdür bu.

  Aþýk Kerem de, bu coþkulu aþkýn, tutkunun ustalýklý bir halk ozanýdýr.
Özellikle Anadolu halkýnýn özlemlerini, duyarlýlýðýný, isterlerini içeren bu
þiirlerin bir bölümünün, doðrudan Aþýk Kerem'in dilinden sazýndan çýkmamýþ olmasý da
düþünülebilir ama, bu acýlý, tutkulu aþk þiirlerinin gerçek temsilcisi
olma hakký, sanýrýz, Aþýk Kerem'dedir.

  ÞAKI BÜLBÜL ÞAKI BAHAR ERÝÞTÝ




  Þaký bülbül þaký bahar eriþti

  Þakýyýp ötmenin zamaný geldi

  Kýrmýzý gül budaðýna eriþti

  Koparýp kokmanýn zamaný geldi




  Benim sevdiceðim gelir naz ile

  Baðrýmý deliyor sitem söz ile

  Kýrmýzý badeler çihe saz ile

  Çaðýrýp içmenin zamaný geldi




  Benim sevdiceðim ince bellidir

  Gamzesinde siyah çifte benlidir

  Ýçinde aþký olan bellidir

  Aþýk aþk kýlmanýn zamaný geldi




  Öksüz Kerem bunu þöyle söyledi

  Ýndi aþkýn deryasýný boyladý

  Selvi boylu bizi abdal eyledi

  Sarýlýp yatmanýn zamaný geldi

       ::::::::::::::::

  NÝC'EDEYÝM GÖNÜL SENDEN




  Nic'edeyim gönül senden

  Ben dönerim gönül dönmez

  Bir yavruya düþtü gönül

  Ben dönerim gönül dönmez




  Keklik gibi sekiþinden

  Elvan elvan nakýþýndan

  Bir harami bakýþýndan

  Ben dönerim gönül dönmez




  Kaþ oynadýrsa gözünden

  Beni isterse özünden

  Aslý bir kafir kýzýndan

  Ben dönerim gönül dönmez




  Yoluna koymuþum caný

  Didemden akýttým kaný

  Kerem sevdi Aslý Han'ý

  Ben dönerim gönül dönmez

      ::::::::::::::

  ADAMI HAYVANI TANIYIP BÝLMEZ (Taþlama)




  Adamý hayvaný tanýyýp bilmez

  Vakýtlar gelende abdestin almaz

  Ezanlar okunur namazýn kýlmaz

  Camilere gider minber beðenmez




  Günde seyyah eder dað ile taþý

  Aklýna getirmez cehennem ateþi

  Balta ile týraþ ederler baþý

  Þehire gelende berber beðenmez




  Ýnsansýz daðlardýr senin otaðýn

  Cahillik yoluna kaynamýþ yaðýn

  Evinde bulunmaz bir kat yataðýn

  Kahvelere gider minder beðenmez




  Ýçer rakýyý mest olam deyi

  Konuþur eþekle dost olam deyi

  Ýki söz bellemiþ usta olam deyi

  Kamiller önünde þiir beðenmez




  Sefil Kerem çeker ah ile zarý

  Ana yardým etsin Yaradan Barý

  Acep kim getirmiþ bu sert hýmarý

  Koparmýþ yularý urgan beðenmez

        :::::::::::::::

  GURBET ELDE YAMAN OLDU HALÝMÝZ




  Gurbet elde yaman oldu halimiz

  Sýlaya varmaya nice çaðlar var

  Ah ederim elim eriþmez yare

  Aramýzda yýkýlasý daðlar var




  Ne yaman eðlenip kaldýk burada

  Dilerim Mevla'dan erem murada

  Bana derler neyin kaldý sýlada

  Demezler ki bir ciðerim daðlar var




  Bir yiðit düþünce kaldýran olmaz

  Eyilik dururken kem demek olmaz

  Bu kadar gurbette eðlenmek olmaz

  Ne diyeyim ayaðýmý baðlar var




  Bozulmaz mý alnýndaki yazýlar

  Göz göz oldu yaralarým sýzýlar

  Kerem'im der dinleyin hey gaziler

  Derdin koyup benim için aðlar var

       ::::::::::::::::::

  ÝÞTE KIRDIM PUTUM ÝLE HAÇIMI




  Ýþte kýrdým putum ile haçýmý

  Yedi yýlda duydum senin acýný

  Þimdi nuþ eyledim Hak Din ilacýný

  Aman Kerem beni rüsvay eyleme




  Yedi yýldýr ne getirdin baþýma

  Genç yaþýmda aðu kattýn aþýma

  Sail oldum düþtüm senin peþine

  Zalim seni nice rüsvay etmeyim




  Ne hikmettir ben murada ermedim

  Hiç ömrümde böyle sevda görmedim

  Kerem bana yar olduðun bilmedim

  Aman Kerem beni rüsvay eyleme




  Þimdi bildim Hak dinlerin ahdýný

  Taktýrmadýn kýr atýmýn rahtýný

  Terk ettirdin Þah babamýn tahtýný

  Zalim seni nice rusvay etmeyim




  Aman Kerem sana kullar olayým

  Çektiðin dertlere derman bulayým

  Getir dört kitabý elim vurayým

  Aman Kerem beni rüsvay eyleme




  Beni destan ettin dilden dillere

  Susuz ceylan gibi attýn göllere

  Ahir beni muhtaç ettin illere

  Zalim seni nice rüsvay etmeyim




  Allah için olsun beni kýnama

  Çünkü ol adular kondu haneme

  Gönül ister saram seni sineme

  Aman Kerem beni rüsvay eyleme




  Hasret olan hasret muradýn alýr

  Sanma ki bu ahým mahþere kalýr

  Benim çektiðimi bir Mevla bilir

  Zalim seni nice rüsvay etmeyim




  Aman Kerem bu sözleri atalým

  Bal ile kaymaðý bile katalým

  Senin ile gizli sohbet tutalým

  Aman Kerem beni rüsvay eyleme




  Bu aþk beni üryan edip soymadan

  Kerem hýþma gelip cana kýymadan

  Kalk gidelim ol adular duymadan

  Aslý seni gayri rüsvay etmeyim




  Aða Kerem Paþa Kerem Han Kerem

  Hasret Kerem Öksüz Kerem Kul Kerem

  Aslý sana kurban olsun can Kerem

  Aman Kerem beni rüsvay eyleme

       :::::::::::::::::

  BÝR HAN KÖÞESÝNDE KALMIÞIM HASTA




  Bir han köþesinde kalmýþým hasta

  Gözlerim kapalý kulaðým seste

  Kendim gurbet ilde gönlüm heveste




  Gelme ecel gelme üç gün ara ver

  Al benim sevdamý götür yare ver




  Erzurum daðlarý duman dildedir

  Baþým yastýktadýr gözüm yoldadýr

  Aslý hayýn yardýr adam daldadýr




  Gelme ecel gelme üç gün ara ver

  Al benim sevdamý götür yare ver




  Erzurum daðlarý kardýr geçilmez

  Gizli sýrlar her adama açýlmaz

  Ayrýlýk þerbeti zehir içilmez




  Gelme ecel gelme üç gün ara ver

  Al benim sevdamý götür yare ver




  Felek sen mi kaldýn bana gülecek

  Akýttýn göz yaþým kimler silecek

  Kerem'e dediler Aslý'n gelecek




  Gelme ecel gelme üç gün ara ver

  Al benim sevdamý götür yare ver

       :::::::::::::::::

  IRMAK KENARINDA ESVAP YUYANLAR




  Irmak kenarýnda esvap yuyanlar

  Yuyup yuyup gül dalýna serenler

  Ceylan gibi tatlý cana kýyanlar

  Allý gelin Han Aslý'ma benzersin




  Yiðit senin sözün canýma okur

  Arasam cihanda menendin yoktur

  Gelin kýz bir deðil gayetlen çoktur

  Var git oðlan aradýðýn deðilem




  Aramýzda dalga vardýr dal vardýr

  Baþýmýzda türlü türlü hal vardýr

  Aslý'm gibi yanaðýnda gül vardýr

  Allý gelin Han Aslý'ma benzersin




  Yiðit sana bu söz namustur ardýr

  Halk içinde cihan baþýma dardýr

  Ben hali deðilem sahibim vardýr

  Var git oðlan aradýðýn deðilem




  Dua edin Kerem muradýn alsýn

  Beni yardan ayýran tutuþsun yansýn

  Kimin yari isen mübarek olsun

  Allý gelin Han Aslý'ma benzersin




  Kaldýr yiðit baþýn bakam yüzüne

  Kurban olam ayaðýnýn tozuna

  Sen kulak ver Urkiye'nin sözüne

  Gel git oðlan ben Aslý Han deðilem